Tatra odradza się jak Feniks z popiołów. Czy phoenix euro 6 przywróci koncernowi dawną pozycję?

23 kwietnia
Technologia

Sekret flagowego produktu Tatry, czyli ciężarówki phoenix euro 6, tkwi w wyjątkowym podwoziu, a konkretnie centralnej rurowej ramie o średnicy ok. 40 cm z niezależnym zawieszeniem kół. Składa się ona z modułów, pomiędzy którymi montowane są mosty napędowe z wahliwymi półosiami.

Okres przemian ustrojowych nie był łaskawy dla producentów samochodów ciężarowych z Europy Środkowej. Starachowicki Star po przejęciu przez MAN-a ostatecznie zakończył produkcję samochodów pod własną marką. Jelczańskie Zakłady Samochodowe po wielu perypetiach weszły w skład Polskiej Grupy Zbrojeniowej i skoncentrowały się na produkcji na potrzeby wojska. Czeski Liaz w 2003 roku ostatecznie zakończył produkcję. Dobrze znana z naszych dróg Avia próbuje wrócić na rynek w segmencie lekkich ciężarówek, ale na razie bez większych sukcesów. Na tym tle doskonale wypada czeska Tatra, która jest na najlepszej drodze do odzyskania dawnej pozycji.

Pojazdy testowane w wysokich górach

Pisząc o czeskim producencie nie sposób nie wspomnieć o przebogatej historii tej firmy. Bo marka Tatra ma już 100 lat. Ale historia produkcji pojazdów w położonej na Morawach niewielkiej miejscowości Kopřivnice jest znacznie dłuższa. Wszystko zaczęło się w 1850 roku. Morawy wchodziły wówczas w skład Austro-Węgier, a Kopřivnice nosiły nazwę Nesselsdorf. Lokalny przedsiębiorca Ignác Šustala założył warsztat zajmujący się produkcją wozów i bryczek konnych. Z biegiem czasu przekształcił go w fabrykę, a produkcja poszerzyła się również o wagony kolejowe. Fabryka otrzymała nazwę Nesselsdorfer Wagenbau-Fabriks-Gesellschaft. Z niej wyjechał napędzany dwucylindrowym silnikiem Benza samochód nazwany NW Präsident. Pojazd zaprezentowano na światowej wystawie w Wiedniu w 1898 roku.

Fot. KapitanT, Wikimedia Commons

W tym samym roku pojawił się pierwszy w ofercie firmy pojazd ciężarowy o ładowności 2500 kg. Był on zarazem jedną z pierwszych ciężarówek na świecie. Kolejne lata rozwoju fabryki upłynęły na poszerzaniu oferty modeli osobowych i własnych jednostek napędowych. Jednocześnie produkcja wagonów kolejowych schodziła na dalszy plan.

Rok 1919 przyniósł narodziny marki Tatra, której nazwa po raz pierwszy pojawiła się na ciężarówkach typu TL 4. Nazwa nawiązuje do miejsca, gdzie testowano samochody – Tatr Wysokich. Tatra jako nazwa określająca wszystkie produkowane w fabryce pojazdy pojawiła się na stałe w 1921 roku. Firma aż do zakończenia drugiej wojny światowej stworzyła wiele innowacyjnych konstrukcji. Jej znakiem rozpoznawczym stały się m.in. chłodzone powietrzem widlaste silniki montowane w tylnej części nadwozia, rurowe ramy nośne z wałem napędowym umieszczonym w środku, niezależne zawieszenie wszystkich kół oraz aerodynamiczne bryły nadwozia samochodów osobowych. Warto wspomnieć, że Ferdynand Porsche tworząc słynnego garbusa oraz porsche 356 bazował na projektach Tatry.

Fot. Tuntematon, Wikimedia Commons

Tatra wraca w czeskie ręce. I wychodzi na prostą

Produkcję osobówek wznowiono dopiero w 1956 roku modelem tatra 603. Powrócono w nim do koncepcji chłodzonego powietrzem silnika V8 umieszczonego z tyłu. Samochód był chętnie użytkowany przez wyższych urzędników partii komunistycznych w wielu krajach. W niezmienionej formie wytwarzano go przez ponad dwadzieścia lat.

Fot. Michal Maňas, Wikimedia Commons

Zainteresowanie następcami tatry 603 stopniowo malało, a ich konstrukcja, mimo że bardzo charakterystyczna, nie mogła rywalizować z konkurentami z Zachodu. Ostatnia osobowa tatra zjechała z taśmy produkcyjnej w 1998 roku.

Po 1945 roku firma skoncentrowała się na produkcji słynących z doskonałych właściwości terenowych ciężarówek. W latach 1946–2013 na drogi wyjechało prawie 330 tys. pojazdów, z czego ok. 16 tys. trafiło do Polski. Jednak przemiany lat 90. nie były łaskawe dla czeskiego producenta. Zarówno produkcja, jak i zatrudnienie drastycznie malały. Ratunek miał nadejść w 2003 roku, gdy 71 proc. udziałów w Tatrze kupiła firma American Terex Corporation. Amerykanom nie udało się jednak postawić fabryki na nogi. Funkcjonowała ona dzięki zamówieniom na pojazdy wojskowe. Kolejnym rozwiązaniem miała być współpraca z koncernem Paccar, który w 2011 roku przejął 19 proc. akcji przedsiębiorstwa i zapewnił dostęp do kabin i silników dostarczanych przez DAF-a. Z ich wykorzystaniem w tym samym roku powstał nowy model – tatra phoenix. Mimo to sprzedaż nie wzrosła, a zadłużona firma została wystawiona na sprzedaż.

Fot. Tatra

W 2013 roku Tatra wróciła w czeskie ręce. Wykupiły ją spółki Czechoslovak Group i Promet Group. Rozpoczęto proces restrukturyzacji firmy, który szybko przyniósł efekty. Od 2013 roku produkcja wzrosła o 300 proc., udało się spłacić zadłużenie, a nawet rozpocząć proces inwestycyjny w fabryce.

Phoenix euro 6, czyli flagowy model koncernu

Flagowym modelem koncernu jest aktualnie tatra phoenix euro 6. W najnowszej wersji uwagę przyciąga przede wszystkim kabina dobrze znana z dafa CF. Również z tego modelu pochodzą silniki – MX-13 o objętości 12,9 litrów i mocy 303, 340 i 375 kW z momentem obrotowym 2000, 2300 i 2500 Nm oraz MX-11 o objętości 10,8 l i mocy 271, 291 i 320 kW z momentem obrotowym 1600, 1900 i 2100 Nm.

Do przekazywania napędu mogą posłużyć dostarczane przez ZF skrzynie: mechaniczna 16-biegowa EcoSplit, zautomatyzowana ZF AsTronic lub przekładnia automatyczna, dostarczana przez firmę Allison. Phoenix euro 6 dostępny jest w wersji 4×4, 6×4, 8×6 oraz 8×8. Myliłby się jednak ten, kto uważa, że tatra to po prostu daf z innym logo na grillu. Jej sekret tkwi w wyjątkowym podwoziu, a konkretnie centralnej rurowej ramie o średnicy ok. 40 cm z niezależnym zawieszeniem kół. Składa się ona z modułów, pomiędzy którymi montowane są mosty napędowe z wahliwymi półosiami.

Fot. Tatra

Co istotne, do przenoszenia napędu nie są wykorzystywane wały Kardana, a bezstratne przekładnie zębate. Wały napędowe znajdują się wewnątrz rury, dzięki czemu nie są narażone na uszkodzenia podczas jazdy w terenie. Kurz, błoto czy ostre kamienie nie uszkodzą wału napędowego, a dzięki ochronie centralnej rury nośnej eksploatacja wału napędowego jest bardzo prosta.

Ciężarówka idealnie nadająca się do jazdy w trudnym terenie

Rurowa konstrukcja gwarantuje też doskonałą sztywność i odporność na przeciążenia. Pojazd wyposażony jest w blokadę wszystkich osiowych i międzyosiowego mechanizmu różnicowego. Napęd na przednią oś jest dołączany, co zapewnia wysoką sprawność w trudnych warunkach terenowych. Z kolei podczas jazdy po szosach czy drogach utwardzonych jazda bez napędu na przednie koła umożliwia optymalizację zużycia paliwa.

Fot. Tatra

Instalacja powietrzna na podwoziu jest sterowana za pomocą systemu elektronicznego, optymalizującego zużycie powietrza i działanie kompresora. To doprowadza do obniżenia zużycia paliwa. Doświadczenia wyniesione ze startów w długodystansowych rajdach (w tym w słynnym Dakarze) pozwoliły ulepszyć konstrukcję podwozia poprzez zastosowanie zawieszenia pneumatycznego wszystkich osi, nowych tłumików przednich czy sterowania przedniej osi. Konstrukcja zawieszenia powoduje, że nawet na dużych nierównościach koła zachowują kontakt z podłożem. Biorąc pod uwagę wszystkie te cechy trudno znaleźć inny samochód ciężarowy o takiej sprawności terenowej.

Dariusz Piorunkiewicz
Technologia
Miej rękę na pulsie!
Najciekawsze informacje o branży TSL co tydzień na Twojej skrzynce e-mailowej
Wyrażam zgodę na przetwarzanie przez X Project sp. z o.o., moich danych osobowych w postaci adresu poczty elektronicznej w celu przesyłania mi informacji marketingowych. WIĘCEJ

Wyrażam zgodę na przetwarzanie przez X Project sp. z o.o., moich danych osobowych w postaci adresu poczty elektronicznej w celu przesyłania mi informacji marketingowych dotyczących produktów i usług oferowanych przez X Project sp. z o.o., za pomocą środków komunikacji elektronicznej, stosownie do treści przepisu art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.

Szczegółowe zasady dotyczące przetwarzania danych osobowych i zgód marketingowych wyrażone są w klauzuli informacyjnej. Przed wyrażeniem zgód marketingowych prosimy o zapoznanie się z jej treścią.

Fleetguru informuje, że na swoich stronach www stosuje pliki cookies
zamknij