Rodzaje faktoringu

8 marca
Blog

Faktoring to usługa finansowa polegająca na zamianie na gotówkę nieopłaconych faktur sprzedażowych przed upływem ich terminu płatności. Główne rodzaje faktoringu to: faktoring pełny (bez regresu) i niepełny (z regresem).

Jak działa faktoring

Znacząca część współczesnego obrotu gospodarczego w sektorze B2B opiera się na tzw. kredycie kupieckim, a więc fakturach z odroczonym terminem płatności. Udzielając kredytu kupieckiego swojemu nabywcy przedsiębiorca decyduje się de facto na częściowe finansowanie jego działalności, a co za tym idzie – zamrożenie swojej gotówki w nieopłaconych należnościach i ponoszenie kosztów korzyści utraconych z tego tytułu.

Jednym ze sposobów na uwolnienie gotówki zamrożonej w udzielonym kredycie kupieckim jest skorzystanie z usługi faktoringu. Polega ona na tym, że przedsiębiorca, który wystawił fakturę z odroczonym terminem płatności (faktorant), zamiast czekać na przelew od kontrahenta, przekazuje ją od razu firmie finansującej (faktorowi). W zamian faktorant niemal natychmiast otrzymuje od faktora zaliczkę w wysokości 80 – 100 proc. wartości faktury. Po uregulowaniu należności przez kontrahenta faktorant otrzymuje pozostałą kwotę, pomniejszoną o prowizję faktora.

Przed sfinansowaniem faktury instytucja faktoringowa sprawdza kondycję finansową kontrahenta, jednak nawet najlepszy wywiad gospodarczy nie chroni dostawcy w 100 procentach przed niewypłacalnością dłużnika. W zależności od tego, która strona umowy faktoringowej (faktor czy faktorant) bierze na siebie ryzyko niewypłacalności kontrahenta, wyróżniamy dwa główne rodzaje faktoringu: faktoring pełny (właściwy, bez regresu) oraz faktoring niepełny (z regresem).

Faktoring pełny (bez regresu)

W przypadku faktoringu pełnego ryzyko niewypłacalności kontrahenta w całości ciąży na instytucji finansującej. W razie problemów finansowych odbiorcy faktorant co prawda nie otrzyma drugiej części należności od faktora, ale nie będzie zobowiązany do zwrotu zaliczki. Innymi słowy, faktorant będzie mógł zachować wypłaconą mu zaliczkę, a egzekucja wierzytelności od nierzetelnego kontrahenta leżeć będzie w gestii faktora.

Faktoring bez regresu jest z punktu widzenia przedsiębiorcy najbezpieczniejszą metodą finansowania bieżącej działalności, ponieważ nie ponosi on żadnej odpowiedzialności za niewypłacalność swoich klientów. Komfort i poczucie bezpieczeństwa ma jednak swoje odzwierciedlenie w wyższych kosztach usługi faktoringu. Oprócz standardowych opłat (uruchomienie limitu i prowizje) faktor nalicza sobie dodatkową premię z tytułu przejęcia ryzyka oraz opłaty administracyjne na poczet czynności egzekucyjnych.

W zależności od momentu, w którym dłużnik jest informowany o obecności faktora w transakcji, wyróżniamy następujące podtypy faktoringu pełnego:

  • faktoring otwarty (notyfikowany) – kontrahent jest informowany o istnieniu umowy faktoringowej niezwłocznie po przekazaniu faktury do finansowania. W zależności od konstrukcji umowy obowiązek informacyjny może leżeć po stronie faktoranta lub faktora.
  • faktoring półotwarty – kontrahent jest informowany o istnieniu umowy faktoringowej dopiero po upływie terminu płatności w przesłanym mu przez faktora wezwaniu do zapłaty.

Odrębnym podtypem faktoringu pełnego jest faktoring eksportowy, wykorzystywany przez przedsiębiorstwa eksportujące swoje towary lub usługi za granicę. Z uwagi na dużą złożoność i niepewność transakcji transgranicznych faktoring eksportowy często przyjmuje formę kompleksowej usługi obejmującej:

  • wywiad gospodarczy i ocenę kondycji finansowej zagranicznego kontrahenta
  • finansowanie faktury eksportowej
  • ubezpieczenie transakcji i pełne przejęcie ryzyka niewypłacalności kontrahenta
  • windykację należności na terenie kraju importera.

Faktoring niepełny (z regresem)

W przypadku faktoringu niepełnego ryzyko niewypłacalności kontrahenta ponosi przedsiębiorca. W razie uporczywego uchylania się dłużnika od uregulowania należności wierzytelność (faktura) wraca do faktoranta, a ten zobowiązany jest do zwrotu wypłaconej mu wcześniej zaliczki. Innymi słowy, po upływie określonego w umowie okresu faktorant ponownie staje się właścicielem wierzytelności i zmuszony jest do jej egzekwowania na własny koszt.

Brak przejmowania dodatkowego ryzyka przez faktora skutkuje jednak niższym kosztem usługi oraz mniejszą liczbą formalności związanych z oceną sytuacji finansowej kontrahentów faktoranta.

W faktoringu z regresem podmiotem odpowiedzialnym za wyegzekwowanie wpłaty należności za fakturę jest wyłącznie jej wystawca (faktorant), więc nie ma większego znaczenia, czy kontrahent wie o zawarciu umowy faktoringowej, czy też nie. W sytuacji, gdy kontrahent nie jest informowany o wprowadzeniu „jego” faktury do systemu faktoringowego, mamy do czynienia z tzw. faktoringiem cichym (tajnym lub nienotyfikowanym).

Faktoring mieszany

W sytuacji, gdy ryzyko niewypłacalności kontrahenta rozdzielone jest pomiędzy faktora a faktoranta, mamy do czynienia z faktoringiem mieszanym, oferowanym w dwóch modelach:

  • model kwotowy – w którym faktor przejmuje ryzyko wyłącznie do pewnej kwoty finansowanych faktur (np. 50 proc. należności)
  • model ilościowy – w którym faktor przejmuje pełne ryzyko, ale wyłącznie w stosunku do wybranych kontrahentów z portfolio swojego klienta.

Faktoring odwrotny

Standardowa usługa faktoringowa (faktoring pełny lub niepełny) w uproszczeniu polega na przejęciu przez instytucję finansującą wierzytelności od swojego klienta. W przypadku faktoringu odwrotnego (odwróconego) faktor nabywa wierzytelności przysługujące dostawcom swojego klienta.

Innymi słowy, firma faktoringowa opłaca przed terminem faktury kosztowe swojego klienta, a następnie domaga się ich uregulowania w określonym w umowie terminie – zazwyczaj dłuższym niż widniejący na finansowanej fakturze. Rozwiązanie to kierowane jest do firm, którym przyznano zbyt krótkie terminy płatności za dostawy w ramach tzw. kredytu kupieckiego.

Faktoring odwrócony najlepiej sprawdza się wśród tych przedsiębiorstw, które mogą liczyć na atrakcyjne rabaty u swoich kontrahentów w zamian za płatność z góry za dostawę (skonto). W większości przypadków przyznawany przez kontrahenta upust jest dużo wyższy niż prowizja pobierana przez instytucję finansującą. Nietrudno zauważyć, że z takiego rozwiązania korzystają wszystkie trzy strony transakcji:

  • klient (nabywca) – gwarantuje sobie stałość dostaw oraz uzyskuje dodatkowe upusty z tytułu terminowych wpłat
  • kontrahent (dostawca) – otrzymuje należność za zrealizowaną dostawę przed terminem
  • faktor (podmiot finansujący) – pobiera prowizję z tytułu udzielonej pożyczki.

Przykład

Firma ALPHA wynegocjowała u swojego dostawcy odroczenie terminu płatności za dostawy o 14 dni. Jednocześnie w przypadku opłaty zamówienia z góry może liczyć na 5-procentowy upust.

ALPHA złożyła u dostawcy zamówienie na kwotę 100 000 zł, które sfinansowała faktoringiem odwrotnym. Przyznany przez dostawcę rabat wyniósł 5000 zł, a koszt finansowania faktury przez okres 14 dni 1400 zł. W efekcie ALPHA nie tylko wygenerowała dodatkowe oszczędności w wysokości 3,6 proc. całego zamówienia, ale też nie zamroziła swojej gotówki, którą mogła przeznaczyć na spłatę innych zobowiązań.

Podsumowanie

Jeśli nadal nie jesteś pewien, który rodzaj faktoringu będzie najlepiej odpowiadał potrzebom twojej firmy, sugerujemy porównanie co najmniej kilku rzeczywistych ofert. Specjalnie dla naszych czytelników wyselekcjonowaliśmy listę najlepszych polskich firm faktoringowych specjalizujących się w obsłudze branży TSL. Ich listę znajdziesz tutaj: fleetguru.eu/pl/mp/faktoring.

Łukasz Jędrasiak
Blog
Miej rękę na pulsie!
Najciekawsze informacje o branży TSL co tydzień na Twojej skrzynce e-mailowej
Wyrażam zgodę na przetwarzanie przez X Project sp. z o.o., moich danych osobowych w postaci adresu poczty elektronicznej w celu przesyłania mi informacji marketingowych. WIĘCEJ

Wyrażam zgodę na przetwarzanie przez X Project sp. z o.o., moich danych osobowych w postaci adresu poczty elektronicznej w celu przesyłania mi informacji marketingowych dotyczących produktów i usług oferowanych przez X Project sp. z o.o., za pomocą środków komunikacji elektronicznej, stosownie do treści przepisu art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.

Szczegółowe zasady dotyczące przetwarzania danych osobowych i zgód marketingowych wyrażone są w klauzuli informacyjnej. Przed wyrażeniem zgód marketingowych prosimy o zapoznanie się z jej treścią.

Fleetguru informuje, że na swoich stronach www stosuje pliki cookies
zamknij