Pociągi wodorowe na polskich torach? To możliwe już w 2022 roku, ale do rozwiązania jest kilka problemów

12 września
Biznes

W Niemczech już są. Pociągi napędzane ogniwami wodorowymi to niewątpliwie przyszłość transportu kolejowego. Także w Polsce. Kiedy więc trafią na nasze tory? Być może już za trzy lata. Problem w tym, że w Polsce nie ma stacji ładowania i producenta, który zająłby się wytwarzaniem wodoru.

Kolej jest najbardziej ekologiczną formą transportu w Unii Europejskiej. W 2018 roku odpowiadała za emisję jedynie 0,5 proc. gazów cieplarnianych generowanych przez cały sektor. Dzięki pociągom z napędem wodorowym emisja może być zerowa. Wodór należy do paliw wydajnych energetycznie. Jego spalanie nie generuje emisji gazów cieplarnianych, dlatego uznawane jest jako zeroemisyjne.

Niemcy wodorowym liderem

Pociągi na wodór już są i jeżdżą. Pierwszy na świecie pojazd napędzany ogniwami wodorowymi wyjechał na tory 16 września 2018 roku w Bremervörde w Niemczech. Dzień później dwa składy zostały włączone do obsługi pasażerskiej w Dolnej Saksonii. Premierę wodorowego pociągu relacjonowały media z całego świata.

Pociąg o nazwie Coradia iLint zbudowany został w zakładach Alstom w Salzgitter w Niemczech. Osiąga prędkość 140 km/h, na jednym tankowaniu może jeździć po sieci przez cały dzień, dzięki pełnej autonomii pokonując 1 tys. km. Na razie tankowanie odbywa się na mobilnej stacji tankowania wodoru. Gazowy wodór jest wpompowywany do pociągów ze stalowego kontenera o wysokości ponad 12 m. Znajduje się on tuż obok torów. Stacjonarna stacja tankowania zostanie uruchomiona w 2021 roku, wtedy też Alstom dostarczy kolejnych czternaście pociągów Coradia iLint do niemieckiego urzędu kolejowego LNVG.

Koleje brytyjskie będą dążyły do osiągnięcia zerowej emisji CO2 w transporcie szynowym w 2040 roku. Osiągniecie tego celu ma ułatwić m.in. współpraca z jednym z producentów taboru nad nowymi pojazdami zasilanymi paliwem wodorowym. Mają być one wprowadzane do eksploatacji od 2022 roku.

Coradia iLint, fot. Alstom

Polacy pozazdrościli sąsiadom zza Odry...

Spotkanie na temat możliwości zastosowania paliwa wodorowego zorganizowano także w Polsce. Odbyło się ono pod koniec sierpnia w Urzędzie Transportu Kolejowego. Wzięli w nim udział wszyscy potencjalni zainteresowani. Czyli kto? Przedstawiciele świata nauki reprezentujący Instytut Transportu Samochodowego i Politechnikę Warszawską, producenci pojazdów kolejowych – H. Cegielski – Fabryka Pojazdów Szynowych, Alstom Konstal, przewoźnik kolejowy PKP Cargo, producent wodoru JSW Innowacje, a także przedstawiciele administracji publicznej z Ministerstwa Infrastruktury i Centralnego Portu Komunikacyjnego.

– Uważam, że powinniśmy w Polsce uruchomić pilotażowy projekt obejmujący przynajmniej trzy podmioty: producenta wodoru, producenta taboru i przewoźnika kolejowego, który będzie wykorzystywał napędzany wodorem pojazd. Pozwoli to na kompletne przetestowanie napędu w praktyce i powinno przyczynić się do popularyzacji nowoczesnych i ekologicznych rozwiązań – mówił chcąc zainicjować współpracę między podmiotami dr inż. Ignacy Góra, prezes Urzędu Transportu Kolejowego.

Zdaniem UTK polscy producenci taboru kolejowego nie powinni mieć większych problemów z produkcją pociągów wodorowych. Wytwarzane obecnie pojazdy spalinowe, w szczególności spalinowe zespoły trakcyjne oraz nowoczesne lokomotywy manewrowe, napędzane są silnikami elektrycznymi, a silnik spalinowy zasilany paliwem konwencjonalnym stanowi jedynie nośnik energii. Zastąpienie podzespołów pojazdu wchodzących w skład modułu spalinowego instalacją zasilaną wodorem nie powinno stanowić bariery technicznej niemożliwej do pokonania w perspektywie kolejnych lat. Polscy producenci taboru zaangażowali się w kilka projektów, których przedmiotem jest produkcja nowych i modernizacja obecnie eksploatowanych pojazdów poprzez przystosowanie ich do działania w oparciu o paliwo wodorowe.

– Jesteśmy gotowi na nowe wyzwania zarówno od strony technicznej, jak i produkcyjnej – mówi Marek Łojko, starszy konstruktor z H. Cegielski – Fabryki Pojazdów Szynowych. – Dysponujemy wysoko wykwalifikowanym własnym biurem projektowym, który dzięki wieloletniemu doświadczeniu i zaawansowaniu technologicznemu w zakresie budowy nowych pojazdów szynowych sprosta trudnym zadaniom. Pracujemy nad produkcją nowych typów taboru kolejowego o napędzie wodorowym. Tradycyjny napęd silnika spalinowego miałby być zastąpiony alternatywnym źródłem energii, jakim jest ogniwo wodorowe. FPS w zeszłym roku podpisał list intencyjny dotyczący podejmowania przez trzy podmioty wspólnych innowacyjnych przedsięwzięć związanych z komercyjnym wykorzystaniem paliwa wodorowego na kolei.

Fot. FPS

Kiedy kolej na Polskę?

Upowszechnienie napędu wodorowego w Europie przewidywane jest w latach 2030–2050. Według UTK rozpoczęcie eksploatacji w Polsce pierwszych pojazdów kolejowych napędzanych wodorem zależy przede wszystkim od terminu i możliwości budowy stacji zasilania wodorem. Bo na razie żadnej nie ma.

– Z informacji posiadanych przez UTK pierwsze tego typu inwestycje zostały zaplanowane na 2021 rok, co pozwoli na wprowadzenie do eksploatacji pierwszych pojazdów zasilanych ogniwami wodorowymi w roku 2022 – wyjaśnia Maciej Bębenek z UTK.

Do tego dochodzi niezbędna infrastruktura. Stworzenie jednej stacji ładowania wodoru to koszt rzędu 1–2,5 mln zł. Dlatego zdaniem UTK warte rozważenia są rozwiązania polegające na budowie stacji bimodalnych, przeznaczonych jednocześnie dla transportu drogowego i kolejowego. Jednocześnie konieczne jest przyjęcie na szczeblu rządowym strategii promującej napęd wodorowy i systemy wsparcia pozwalające na jego popularyzację, a co za tym idzie – zmniejszenie kosztów. Z tym nie powinno być problemów.

– W najbliższym czasie postaramy się przeanalizować omawianą tematykę i przygotować propozycje aktualizacji dokumentów rządowych uwzględniających napęd wodorowy. Opracowania te skierujemy do właściwych ministerstw zarządzających programami i strategiami – podsumował spotkanie dr inż. Ignacy Góra, prezes UTK.

– Zbudowanie pojazdu zasilanego wodorem jest jak najbardziej realne, jednak równie ważnym aspektem jest wybudowanie infrastruktury, czyli stacji tankowania wodorem. W chwili obecnej najbliższa stacja tankowania jest w Berlinie – wyjaśnia Marek Łojko, starszy konstruktor z H. Cegielski – Fabryki Pojazdów Szynowych. – Oczywiście mamy możliwość transportu wodoru na krótkich odcinkach drogowych oraz użycia mobilnych stacji tankowania. Jak widać, jest wiele wątków, które należy wziąć pod uwagę przy budowie pojazdu napędzanego wodorem.

Wodoru na razie brak

Gorzej z wodorem. Na razie nikt w Polsce go nie produkuje.

– Wiemy, że spółki energetyczne chcą uruchomić instalację produkcji wodoru, pozwalającą na wytworzenie 21 kg wodoru w ciągu godziny, a dziś brak jest odbiorców tego paliwa – mówi Maciej Bębenek z UTK.

O plany jego produkcji zapytaliśmy także przedstawicieli spółki JSW Innowacje z Katowic, która brała udział w spotkaniu zorganizowanym przez UTK. Być może przedsiębiorstwo nie chce zdradzać planów, bo odpowiedź, jaką otrzymaliśmy, nie potwierdza planów wytwarzania wodoru.

– Nie prowadzimy aktywności w tej sprawie – napisała nam krótko przedstawicielka JSW Innowacje.

Mikołaj Radomski
Biznes
Miej rękę na pulsie!
Najciekawsze informacje o branży TSL co tydzień na Twojej skrzynce e-mailowej
Wyrażam zgodę na przetwarzanie przez X Project sp. z o.o., moich danych osobowych w postaci adresu poczty elektronicznej w celu przesyłania mi informacji marketingowych. WIĘCEJ

Wyrażam zgodę na przetwarzanie przez X Project sp. z o.o., moich danych osobowych w postaci adresu poczty elektronicznej w celu przesyłania mi informacji marketingowych dotyczących produktów i usług oferowanych przez X Project sp. z o.o., za pomocą środków komunikacji elektronicznej, stosownie do treści przepisu art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną.

Szczegółowe zasady dotyczące przetwarzania danych osobowych i zgód marketingowych wyrażone są w klauzuli informacyjnej. Przed wyrażeniem zgód marketingowych prosimy o zapoznanie się z jej treścią.

Fleetguru informuje, że na swoich stronach www stosuje pliki cookies
zamknij